Tục thờ cá Ông ở Lý Sơn

Tục thờ cá Ông của ngư vùng duyên hải miền trung nói chung và Lý Sơn nói riêng đã có từ lâu đời. Từ lâu trong tiềm thức những ngư dân hình ảnh cá Ông luôn được họ kính trọng như những bật sinh thành giúp họ thêm niềm tin trong những cuộc hành trình nguy hiểm với biển cả.

Người Chăm có truyền thuyết về cá Ông (cá Voi) vốn là hóa thân của vị thần tên Cha-Aih-Va, có phép thuật tự biến thành cá Voi. Thần Cha-Aih-Va còn có tên là Pô-Ki-Ăk thường cứu giúp các ghe thuyền bị gặp nạn trên biển đưa vào bờ an toàn.

Còn người Việt lại có truyền thuyết về cá Ông là hóa thân từ áo cà sa của Phật Bà Quan Âm để cứu những ngư nhân thoát khỏi cái chết khi đi biển thuyền gặp nạn. Phật Bà Quan Âm xé áo cà sa thành muôn mảnh thả xuống biển hóa thành cá Ông, lấy bộ xương voi ban cho cá Ông để có được thân hình to lớn, lại ban cho phép thuật bơi thật nhanh để cứu những người dân gặp nạn.

lang-ca-ong (2)

Lăng cá Ông ở Lý Sơn

Đầu thế kỷ 19 trong Gia Định Thành thông chí, Trịnh Hoài Đức có viết cá Ông gọi là Nhân Ngư. Đây là tên vua Minh Mạng ban cho loài cá kỳ diệu này.

Cũng trong thời Minh Mạng các đền thờ (lăng) cá Ông được xây dựng dọc vùng biển các tỉnh duyên hải Trung bộ và vào năm Minh Mạng 17 (1936) vua đã ban sắc phong thần chho cá Ông. Tại Lý Sơn cũng có đến 5 lăng thờ cá Ông gồm một lăng của vạn An Phú, 4 lăng của vạn Vĩnh Thạnh.

Khi có cá Voi dạt vào bờ biển, ngư dân ở Lý Sơn gọi là “Ông đi tu” khác với cách gọi của những vùng khác gọi là “cá Ông lụy”. Cách mai táng và cùng tế cá Ông cũng đầy đủ như cúng tế người chết, cá sẽ được chôn ở bờ biển tù 5 đến 7 năm (đối với cá lớn) và từ 2 đến 3 năm (đối với cá nhỏ) sau đó sẽ được cải táng lấy cốt đưa vào quan quách và lập lăng thờ.

Người đầu tiên phát hiện ra cá Ông chết gọi là Trưởng tử, trong lễ tế sẽ bịt khăn đỏ, để tang trong 24 tháng như đối với cha mẹ. Tuy nhiên tế cá Ông là nhiệm vụ của cả vạn chi phí sẽ do ngư nhân trong vạn đóng góp. Tục thờ cá Ông ở Lý Sơn đã trở thành một nét đẹp văn hóa không thể thiếu trong đời sống tâm linh của ngư dân huyện đảo. Sự hiểm nguy của công việc mưu sinh khiến họ còn trân trọng và tôn kính nét đẹp văn hóa thờ cúng cá Ông.

HDV Du lịch Sen

en-thong-tin-dat-tour

Các bình luận

comments

du lich ly son quang ngai

Bài viết liên quan