4 di tích cấp quốc gia ở Lý Sơn

Mảnh đất Lý Sơn được hình thành cách đây 25 đến 30 triệu năm do hoạt động phun trào của núi lửa tạo thành, theo các nhà khảo cổ có thể chứng minh nơi  đây từng tồn tại nền văn hóa Sa Huỳnh và tiếp theo là cuộc sống của người Chăm Pa. Người Việt đã đến đây sinh sống từ cuối thế kỷ 16 đầu thế kỷ 17 trải qua 400 năm tồn tại để lại trên mảnh đất Lý Sơn nhiều di tích quan trọng và trong đó có 4 di tích cấp quốc gia ở Lý Sơn đã được Bộ văn hóa thể thao và du lịch công nhận.

4 di tích được công nhận là di tích cấp quốc gia gồm: Âm linh tự và mộ lính Hoàng Sa, Chùa Hang, đình làng An Hải, đình làng An Vĩnh. Đây là 4 điểm đến mà bạn không thể bỏ qua trong chuyến du lịch Lý Sơn của mình.

1. Âm linh tự và mộ lính Hoàng Sa

Âm linh tự và mộ lính Hoàng Sa là một trong 4 di tích cấp quốc gia ở Lý Sơn đã tồn tại trên huyện đảo Lý Sơn cách đây hơn hai thế kỷ là những bằng chứng hùng hồn về ranh giới bờ cõi của đất nước hàng thế kỷ qua. Từ thời các vua chúa nhà Nguyễn đã coi trọng việc xác lập chủ quyền của dân tộc trên lãnh thổ của mình để lại cho con cháu muôn ngàn kiếp sau phải ghi nhớ công lao to lớn và sự hy sinh của ông cha ngày trước.

Âm linh tự: (nghĩa tự, miếu âm hồn, miếu âm nhơn, am chúng sinh…) là một công trình thờ tự thường gặp ở các làng, xã, xóm, ấp trên khắp đất nước Việt Nam. Đây là nơi thờ cúng vong hồn những người chết đi nhưng vì nhiều lý do không có ai  thừa nhận hoặc không ai biết đến. Âm linh tự ở Lý Sơn đặc biệt còn thờ tự lính Hoàng Sa hy sinh khi đi làm nhiệm vụ trên biển. Khu vực sân, sâu trước của Âm Linh tự, là tháp thờ lính Hoàng Sa. Tháp có 4 mặt, giữa có 4 chữ Hán: “Chiến sỹ trận vong”. Đây là tháp thờ để tưởng nhớ những người lính của hải đội Hoàng Sa hy sinh trên biển.

Âm linh tự Lý Sơn

Âm linh tự di tích cấp quốc gia năm 2007

Mộ lính Hoàng Sa: Tương truyền, tục đắp mộ gió của người dân trên đảo bắt đầu cách đây hơn 2 thế kỷ và những ngôi mộ gió đầu tiên là của Cai đội Phạm Quang Ảnh cùng với 24 người lính của hải đội Hoàng Sa do ông chỉ huy. Trong một lần giong buồm ra Hoàng Sa làm nhiệm vụ, Phạm Quang Ảnh cùng hải đội của mình đã gặp bão, mất tích giữa biển khơi. Xót thương những con người vì nước quên thân, triều đình sai phái quan quân ra tận đảo làm lễ chiêu hồn cho các tử sĩ. Một vị pháp sư nổi tiếng cũng phụng mệnh theo đoàn người ấy. Ra đến đảo, ông sai người lên núi Giếng Tiền lấy đất sét đem về, rồi tự mình nhào nặn khối đất thành hình nhân 25 người đã chết. Cứ theo lời kể của thân nhân vị pháp sư nặn tượng hình người quá cố, đến khi nào người thân bảo rằng đã giống người chết mới thôi.

Từ bao đời nay, mộ gió của những người lính Hoàng Sa suốt dặm dài lịch sử vẫn được người dân đất đảo hương khói, chăm nom để tỏ lòng tri ân các bậc tiền nhân giữ cõi, bỏ mình trên khói sóng phong ba. Âm linh tự và mộ lính đội Hoàng Sa trên đảo Lý Sơn đã được Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích lịch sử văn hoá quốc gia, theo Quyết định số 41/2007/QĐ-VHTT ngày 3/8/2007.

2. Chùa Hang

Chùa Hang tọa lạc trong lòng một hang động dưới chân ngọn núi lửa Thới Lới do tác động của núi lửa và quá trình bào màng đá của sóng biển cả triệu năm để hình thành nên hang động lớn nhất trên đảo. Theo các nhà khảo cổ học thì Chùa vốn là ngôi đền Chămpa, từ cuối thế kỷ 16 đến đầu thế kỷ 17 sau khi người Việt đến đảo sinh sống thì ở đây trở thành nơi tu tập của các ông tổ dòng họ Trần ( Trần Công Thành, Trần Công Tiềm, Trần Công Quận). Các Ông Tổ họ Trần này tu theo đạo Tam Thánh của Lão Tử – nghiên cứu phép thuật, rấm đậu thành binh, đội nón đi quanh đảo…Khi các Ông mất, đời sau không có người kế nghiệp, đến lúc Phật giáo hưng thịnh thì nhân dân trong vùng đưa Phật vào thờ.

chua-hang-ly-son-du-lich-ly-son

Chùa Hang di tích cấp quốc gia 1994

Trước chùa có hồ thủy tụ còn gị là Giếng Ngọc hứng những giọt nước trong vắt, ngọt lịm từ các mạch đá nhỏ xuống… người dân hay dùng nước để về cúng và gọi đó là nước thánh, nước Phật và quan niệm uống nước này sẽ gặp được nhiều may mắn.

Chùa Hang là một trong 4 di tích ở Lý Sơn được công nhận là di tích cấp quốc gia và cũng là một trong những điểm tham quan du lịch mà không vị khách nào đến Lý Sơn không ghé qua bởi vẻ đẹp của tạo hóa đã ban tặng cho nó. Chùa Hang đã được Bộ Văn Hóa – Thể thao và Du lịch xếp hạng thắng cảnh quốc gia theo quyết định số 921 ngày 20 tháng 7 năm 1994 là di tích cấp quốc gia đầu tiên được công nhận trong số 4 di tích cấp quốc gia ở Lý Sơn.

3. Đình làng An Hải

Đình làng An Hải thuộc thôn Đông xã An Hải gần biển bờ phía đông của đảo, xung quanh được bao bọc bởi rừng dừa xanh. Địa điểm tọa lạc là một không gian đẹp và thơ mộng ở đây có bãi cát dài thẳng tít, có bến thuyền ghe chài đậu mỗi buổi chiều về. Cảnh quang u tịch cổ kính hòa quyện với thiên nhiên thanh bình tạo nên vẻ đẹp hiếm có chiều lòng du khách.

Đình làng An Hải được các thợ mộc, nề ở Lý Sơn và thợ chạm trổ ở Quảng Ngãi thi công xây dựng. Đình làng An Hải đến nay đã qua 4 lần trùng tu.

  • Lần thứ nhất vào năm 1926 tức năm Bảo Đại thứ nhất
  • Làn thứ hai vào năm 1938 tức năm Bảo Đại thứ 13.
  • Lần thứ ba vào năm 1943 trùng tu Đình Trung và Đình Hạ.
  • Lần thứ tư vào năm 1974 trùng tu toàn bộ Đình.

Đình làng An Hải Lý Sơn 2

Đình làng An Hải di tích cấp quốc gia 1995

Việc thờ cúng trong đình làng An Hải được bố trí như sau: đình Thượng thờ Thiên Y A Na, đình Trung thờ Tam hoàng Ngũ đế, Ngu Man Nương, Ngũ vị tiên nương ( kim, mộc , thủy, hỏa, thổ), tiền hiền, hậu hiền, đình Hạ thờ thập loạn cô hồn, tiền vãng.

Đình làng An Hải thờ các thần linh, tiền hiền, cô hồn bên cạnh đó còn thờ Thiên Y A Na, Ngu Man Nương điều đó đã phản ánh lịch sử hình thành của vùng đất Lý Sơn là sự dung hòa giữa mãnh vỡ văn hóa Chăm Pa trong lòng văn hóa Việt. Đình làng An Hải được công nhận là di tích cấp quốc gia vào năm 1995 là một trong những đình làng cổ nhất còn lại nguyên vẹn ở Quảng Ngãi.

4. Đình làng An Vĩnh

Đình An Vĩnh được xây dựng vào cuối thế kỷ 18, tức trong khoảng thời gian sau năm 1773 đến đầu triều Gia Long. Lúc đầu Đình xây dựng bằng tranh, cột bằng gỗ tra bể, cây bàng, vách đất. Đến năm 1798 Cảnh Thịnh thứ 7, đình An Vĩnh được tu bổ xây mới. Năm 1842 Thiệu Trị thứ 2, đình An Vĩnh bị giặc Tàu cướp đốt phá. Năm 1920 Khải Định thứ 5, đình làng An Vĩnh khôi phục quy mô hoành tráng theo kiến trúc hình chữ tam gồm đình thượng, đình trung và đình hạ.

Năm 1922, đình làng An Vĩnh bị bão lớn làm hư hại nặng. Năm 1946, Ủy ban Hành chính Kháng chiến xã Lý Sơn đặt trụ sở làm việc tại đình An Vĩnh. Năm 1953, đình An Vĩnh bị Pháp thả bom làm sập mái trước, sắc phong bị cháy. Năm 1957, đình làng An Vĩnh bị hư hại quá nặng, dân làng tu bổ nhà thờ tiền hiền để thờ các vị tiên công.

Đình làng An Vĩnh Lý Sơn

Đình làng An Vĩnh di tích cấp quốc gia 2013

Năm 2009, đình An Vĩnh được Nhà nước đầu tư kinh phí nghiên cứu trùng tu phục dựng lại như cũ, nhưng không còn giữ được dấu tích và hiện vật liên quan đến Đội Hoàng Sa trước đây.

Kiến trúc đình làng An Vĩnh có kết cấu kiến trúc hình chữ Tam, gồm đình hạ, đình trung và đình thượng được liên kết với nhau bằng máng xối dài. Các bộ vì kèo giống các bộ vì kèo nhà rường miền Trung. Mô thức trang trí tứ linh, ngũ phúc thể hiện quan niệm âm dương cầu mong mọi sự bình an cho dân làng.

Đình làng An Vĩnh không chỉ là nơi hun đúc tinh thần, tín ngưỡng cho người dân trên đảo Lý Sơn, mà nơi đây còn là một di tích lịch sử có giá trị trong việc minh chứng chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Đình làng An Vĩnh là nơi bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, nhằm giáo dục cho thế hệ hôm nay và mai sau về lòng yêu nước, ý chí bảo vệ độc lập chủ quyền của Tổ quốc Việt Nam. Ngày 28/3/2013 tại huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi tổ chức Trao bằng công nhận di tích Quốc gia Đình làng An Vĩnh.

thong-tin-dat-tour

Các bình luận

comments

du lich ly son quang ngai

Bài viết liên quan